Coraz więcej osób zaczyna traktować wodę deszczową jako realne źródło nawadniania ogrodu, a nie tylko coś, co spływa rynną do kanalizacji. Z jednej strony chodzi o oszczędność – rachunki za wodę rosną, a podlewanie trawnika czy grządek w sezonie potrafi zużyć setki litrów tygodniowo. Z drugiej strony deszczówka jest łagodniejsza dla roślin niż woda wodociągowa, często twarda i chlorowana. Warto więc przyjrzeć się, jak sensownie zorganizować podlewanie z deszczówki, żeby było wygodne i naprawdę użyteczne.
Dlaczego deszczówka jest dobra dla roślin
Deszczówka ma inną charakterystykę niż woda z kranu. Zazwyczaj jest miękka, pozbawiona związków wapnia i chloru, które mogą z czasem osadzać się w glebie i na liściach. Dlatego tak dobrze służy roślinom kwasolubnym, takim jak hortensje, azalie czy borówki. Co więcej, jej temperatura jest zbliżona do temperatury otoczenia, dzięki czemu podlewanie nie powoduje dla korzeni szoku termicznego.
Z punktu widzenia ogrodu ma znaczenie również to, że deszczówka pojawia się dokładnie wtedy, gdy rośliny jej potrzebują najbardziej – w okresach intensywnych opadów i ciepła. Odpowiednio ją zatrzymując, można wydłużyć czas, w którym korzystasz z naturalnego źródła wody, zamiast od razu przerzucać się na wodociąg.
Skąd i jak zbierać deszczówkę
Najprostszym sposobem na zbieranie deszczówki jest wykorzystanie dachu domu lub budynku gospodarczego. Rynny i rury spustowe i tak kierują wodę w jedno miejsce, więc wystarczy wpiąć się w ten system. Na rynku dostępne są tzw. zbieracze deszczówki, które montuje się na rurze spustowej. Przepuszczają część wody do zbiornika, a reszta trafia dalej, zgodnie z dotychczasowym odpływem.
W małych ogrodach dobrze sprawdzają się naziemne zbiorniki dekoracyjne – beczki, kolumny czy pojemniki stylizowane na donice. Łatwo je ustawić przy ścianie domu, a dzięki kranikowi na dole można podłączyć wąż lub napełnić konewkę. Przy większej powierzchni ogrodu lepszym rozwiązaniem bywa zbiornik podziemny, który gromadzi znacznie większą ilość wody i pozwala podłączyć prostą pompę.
Jak dobrać wielkość zbiornika do ogrodu
Wielkość zbiornika powinna wynikać z tego, ile wody realnie jesteś w stanie zużyć i jak duża jest powierzchnia dachu. Im większy dach, tym więcej deszczówki spływa przy każdym opadzie. Z kolei im więcej rabat i trawnika, tym większe zapotrzebowanie na wodę w sezonie.
Przy niewielkim ogrodzie przydomowym beczka o pojemności 200–300 litrów często wystarcza, aby podlewać rabaty ozdobne i kilka donic. Jeśli jednak chcesz nawadniać także trawnik lub podwyższone warzywniki, warto pomyśleć o większym pojemniku – 500, a nawet 1000 litrów. Zbyt mały zbiornik szybko się przepełni przy pierwszej większej ulewie, a nadmiar wody i tak trafi do kanalizacji.
Podlewanie z konewki czy systemem węży
Najprostsza metoda korzystania z deszczówki to klasyczna konewka. Woda ze zbiornika spływa grawitacyjnie przez kranik, a Ty podlewasz punktowo konkretne rośliny. Ten sposób jest tani i precyzyjny, jednak przy większym ogrodzie szybko okazuje się czasochłonny i męczący. Noszenie dziesiątek konewek nie każdemu będzie odpowiadało.
Dlatego przy większych nasadzeniach warto rozważyć podłączenie węża ogrodowego lub systemu kroplującego. W przypadku zbiornika naziemnego często wystarcza mała pompa zanurzeniowa, która podnosi ciśnienie wody do poziomu wystarczającego, aby kroplowniki działały poprawnie. Dzięki temu podlewanie można rozłożyć równomiernie i zasilać rabaty bez ciągłego chodzenia z konewką.
Deszczówka w systemach nawadniania kropelkowego
Systemy kroplujące świetnie współpracują z deszczówką, ponieważ dostarczają wodę bezpośrednio w strefę korzeni. Ogranicza to parowanie i pozwala lepiej wykorzystać zgromadzone zasoby. Przy planowaniu takiego systemu warto jednak pamiętać o filtracji – w deszczówce mogą znajdować się drobne zanieczyszczenia z dachu, które z czasem zatykają cienkie przewody.
Prosty filtr siatkowy zamontowany między zbiornikiem a instalacją nawadniającą rozwiązuje większość problemów. Co jakiś czas wystarczy go przepłukać, aby utrzymać drożność całego układu. Dobrą praktyką jest też zabezpieczenie wlotu do zbiornika przed większymi liśćmi i gałązkami, na przykład za pomocą koszyka lub sitka.
Czy deszczówką można podlewać wszystko
W większości przypadków deszczówka nadaje się do podlewania wszystkich roślin ogrodowych. Doskonale służy rabatom kwiatowym, krzewom ozdobnym, trawnikowi i warzywnikom. Należy jednak uważać przy stosowaniu jej w ogrodzie zimowym lub do podlewania roślin wrażliwych uprawianych w pojemnikach wewnątrz domu. W zbiorniku stojącym przez dłuższy czas w cieple mogą rozwijać się mikroorganizmy, które nie są pożądane w warunkach domowych.
Dlatego do roślin doniczkowych w mieszkaniu lepiej pobierać świeżą deszczówkę po niedawnych opadach lub przegotować wodę z kranu, jeśli zależy Ci głównie na zmiękczeniu. W ogrodzie pod gołym niebem naturalne procesy biologiczne radzą sobie z ewentualnymi drobnoustrojami znacznie lepiej.
Bezpieczeństwo i kwestie formalne
Zbieranie deszczówki na własnej posesji jest co do zasady dozwolone i wspierane, jednak warto zadbać o kilka praktycznych kwestii. Zbiornik powinien być zabezpieczony przed dziećmi i zwierzętami – szczelna pokrywa ogranicza zarówno ryzyko wpadnięcia, jak i namnażanie się komarów. W przypadku dużych podziemnych zbiorników montaż dobrze jest zlecić firmie, która zna lokalne wymogi dotyczące odwodnień i odprowadzenia nadmiaru wody.
Jeśli deszczówka służy wyłącznie do podlewania ogrodu, nie ma potrzeby podłączania jej do instalacji domowej. Woda deszczowa nie jest przeznaczona do picia ani celów higienicznych. Oddzielny system ogrodowy zmniejsza ryzyko niezamierzonych połączeń z siecią wodociągową, co jest ważne również z punktu widzenia przepisów sanitarnych.
Jak włączyć deszczówkę w codzienną pielęgnację ogrodu
Aby podlewanie z deszczówki miało sens, musi na stałe wpisać się w rytm prac ogrodowych. Dobrym zwyczajem jest obserwowanie stanu zbiornika i planowanie podlewania tak, aby w pierwszej kolejności wykorzystywać wodę zgromadzoną po opadach. W okresach suchych warto podlewać rzadziej, ale obficiej, aby woda dotarła głębiej w strefę korzeni i nie odparowała od razu z powierzchni.
Deszczówka świetnie sprawdza się także do moczenia narzędzi, mycia donic, a nawet wstępnego płukania warzyw z ogrodu przed wniesieniem ich do domu. Dzięki temu oszczędzasz wodę wodociągową nie tylko przy klasycznym podlewaniu, ale również przy innych drobnych pracach wokół domu.
Podlewanie z deszczówki jako element szerszego podejścia
Wykorzystanie deszczówki to nie tylko sposób na niższe rachunki. To także element bardziej świadomego gospodarowania wodą w ogrodzie. W połączeniu z mulczowaniem gleby, doborem roślin odpornych na suszę i przemyślanym planem nasadzeń pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na wodę z sieci do minimum. Dzięki temu ogród staje się mniej wrażliwy na dłuższe okresy bez deszczu, a Ty zyskujesz większą niezależność.
Jeżeli zaczniesz od prostego zbiornika przy rynnie i konewki, zawsze możesz stopniowo rozbudowywać system o pompę, węże kroplujące czy dodatkowe pojemniki. Najważniejsze, aby wykorzystać to, co i tak spada na dach przy każdym deszczu, zamiast bezrefleksyjnie oddawać wodę do kanalizacji. W ten sposób podlewanie z deszczówki staje się naturalną częścią funkcjonowania ogrodu, a nie tylko modnym dodatkiem.
